Van ekonomisine, tarım özellikle
de hayvancılık hakimdir.
İlimizde sanayii gelişmemiştir.
Kalkınmada öncelikli iller
arasına alınmasıyla birlikte Van
sınırlı olsa da bir gelişme
kazanmıştır. Bu gelişmede kamu
yatırımları, çok ortaklı
şirketler ve kooperatifler esas
rolü oynamıştır.
Sanayi: Van'da çalışan
nüfusun çok küçük bir bölümü (%
2,4) sanayi sektöründe
çalışmaktadır. Sanayide çalışan
işgücünün büyük bir bölümü
dokuma ve gıda sanayisinde
çalışmaktadır.
Van'ın en önemli sanayi
tesisleri şunlardır: Erciş Şeker
Fabrikası, Van-Et Entegre
Sanayi, Çimento Fabrikası, Sümer
Holding Van Deri ve Kundura
Sanayi, Van Yün İpliği Sanayi,
Van Et Kombinası, Van Plastik
Sanayi, Van Ağaç Sanayi, Un
Fabrikaları, Yem Fabrikaları,
Sabun Fabrikası, Tuğla Fabrikası
ve Süt Fabrikası. Van'da ayrıca
tıbbi gaz sanayi, likit gaz
dolum tesisi, briket
imalathaneleri, tuz fabrikası,
çay-şeker paketleme fabrikaları
ile modern model üretim yapan
marangoz ve mobilyacılar
bulunmaktadır.
İlimizde sanayinin
gelişmesi, il ekonomisine
canlılık kazandıran 380
işyerinin bulunduğu Van Erciş
karayolu üzerinde bulunan Küçük
Sanayi Sitesi, yine aynı
güzergahta bulunan 169
işyerinden oluşan Marangozlar
Keresteciler ve Hızarcılar
Sanayi Sitesi ile yapımı devam
eden Mobilyacılar ve Marangozlar
2. kısım inşaatı ile Sanayi
sitesi 2. kısım inşaatı
bitirildiğinde küçük sanayi
alanında bir gelişme olacaktır.
Erciş ve Özalp ilçelerinde de
küçük sanayi sitesi
bulunmaktadır.
Van Organize Sanayi
Bölgesi: Van-Erciş karayolu
üzerinde 127 hektar alana
kurulan Organize Sanayi Bölgesi
ile sanayi alanında Van'a
şimdiden 44 parsel satılmış ve
fabrika kurma çalışmaları
başlamıştır. Bölge, 100 adet
sanayi parseline ayrılmıştır.
Altyapı çalışmaları devam
ederken parsel alan fabrika
sahipleri de çalışmalarını
sürdürmektedir. Tahmini 1000
kişi istihdam edilecektir.
Ticaret: Van'ın ekonomik
yaşamında tarım faaliyetlerinden
sonra en önemli payı ticaret
teşkil eder. İpek Yolu üzerinde
bulunan Van, ticari açıdan köklü
geçmişe sahiptir. Ticarete konu
malların büyük bir kısmı tarım
ve hayvancılığa dayalı
ürünlerdir. Tahıllar, kavun,
karpuz, fasulye, patates, elma,
armut, kaysı, ceviz gibi tarla
ürünleri ve meyveleriyle canlı
hayvan, yün, peynir, yağ gibi
hayvansal ürünler kırsal
alanlardan şehire getirilerek
satılır. İl dışına gönderilen
ürünlerin başında canlı hayvan,
deri, peynir, yapağı-yün et ve
et mamülleri yer alır. Ayrıca
Van balığı, buğday, briket,
şeker, un, canlı hayvan
ihracaatı yapılmaktadır. Van
Ticaret Sanayii Odası'na kayıtlı
104 şirket vardır. Bunların 222
tanesi anonim, 1336 tanesi
limited, 25 tanesi kollektif ve
3 tanesi komandit şirkettir.
Ayrıca 145 kooperatif vardır. Bu
şirketlerin çoğunluğu, ticaret,
ihracaat, ithalat, inşaat,
turizm alanında faaliyet
gösterir.
Meslek Odaları
Van Sanayi ve Ticaret Odası
Van Ticaret Borsası
Van Esnaf ve Sanatkarlar
Odaları Birliği
Sınır Ticareti: VII. Beş
Yıllık Kalkınma Planı'nda
Bölgesel Gelişme Politikaları
kapsamında düzenlenen sınır
ticareti 1987 yılında
başlamıştır. Sınır ticareti il
ve bölge kalkınmasına önemli
katkılar sağlamıştır. Sınır
ticareti yoluyla İran'dan;
mazot, hurma, bal, elma,
patlıcan, yer örtüsü, darı
çekirdekli kuru üzüm, lavoba
taşı, karpuz, mutfak eşyası vb.
gibi mallar ithal edilmekte,
İran'a; muhtelif kırtasiye,
elektrik malzemesi, oto parçası,
margarin, büskivi, makarna,
otomobil parçaları ve
aksesuarları, boya ihraç
edilmektedir. Sınır ticaretine
konu olan mallar ülkemizde
üretim dönemlerine göre
ayarlanmaktadır.
Van Gümrük Müdürlüğü Hakkari
Gümrükler Baş Müdürlüğü'ne bağlı
olarak birinci sınıf Gümrük
Müdürlüğü işlemleri yapmaktadır.
Tarım ve Hayvancılık:
İlimizin toplam nüfusunun % 49'u
kırsal kesimde % 51'i de şehir
merkezinde yaşamaktadır. Toplam
gayri safi hasılanın büyük bir
kısmı tarım ve hayvancılıktan
sağlanmaktadır. İlimizde
tarımsal üretimi artırmak
amacıyla ürün değişikliği
çalışmaları devam etmektedir. Bu
değişikliğin içersinde
meyveciliğin geliştirilmesi,
cevizcilik, silalık mısır, yem
bitkileri yetiştiriciliği,
Norduz koyunu yetiştiriciliği,
seracılık gibi dallar yer
almaktadır. Sulanan arazi % 23,
sulanamayan % 10, sulanabilir
arazi % 65'dir. Toplam 365.312
olan kültür arazisinin % 82'si
sulamaya elverişli olmasına
rağmen ancak sulanabilir
arazinin % 36'sı
sulanabilmektedir.
İlimizin Arazi Dağılımı: %
7 tarım dışı, % 9 göller, % 17
işlenen arazi, % 1 ormanlık
fundalık, % 6 çayır ve % 60
mera'dır.
Hayvan Varlığı: 1999 yılı
sonu itibariyle hayvan varlığı
olarak, 197.488 baş sığır,
2.255.417 baş koyun, 105.222 baş
kıl keçisi mevcuttur. Küçük baş
hayvancılığında Türkiye'nin en
önemli merkezi olmasına karşılık
son yıllarda meydana gelen
sebeplerden dolayı bir azalma
olmuştur. Arıcılık hızla
gelişmektedir. 1996 yılı
itibariyle 15.212 kovan
bulunmaktadır. Üretilen bal
241.000 kilogramdır.
Bitkisel Üretim: Bitkisel
üretim de ilimizdeki mevcut kaba
yem açığını kapatmak üzere
çeşitli çalışmalar
yapılmaktadır. Örneğin silajlık
mısır. Van'da elma üretimi
yıllık 4006 ton civarındadır.
Van geçmişte önemli bir üzüm
bağcılığı, kavunculuk, elma,
kaysı ve sebze üretim
merkeziydi. Meyve ve sebze
üretiminde yeniden üretim artışı
gözlenmektedir. Bitkisel üretim
alanında: Buğday, arpa, çavdar,
yonca, korunga, mısır, çayır,
şeker pancarı, patates,
mercimek, nohut ve fasulye,
sebze olarak; kabak, kavun,
karpuz, domates, biber,
sarımsak, soğan, turp, patlıcan,
meyve olarak da; Elma, armut,
kaysı, erik, ayva, kiraz, vişne,
zerdali, Antep fıstığı, dut ve
üzüm yetiştirilmektedir.
Hayvansal Verim ve Üretim:
Süt üretimi 1999 yılında 238.698
tondur. Aile işletmeciliği
şeklinde Van'ın dünyaca ünlü
Otlu Peynir'i üretilmektedir.
Otlu peynir üretiminde köylü
üreticiler tarafından dağ ve
yaylalardan otlar toplanır.
Otlar; sirmo, mendo, kekik'dir.
Otlar peynire lezzet ve besin
değeri katar. 1999 yılında süt
işleyen 4 işletme 2586 ton
üretim yapmışlardır.
Et Üretimi: Van'ın et
üretiminde en önemli tesisi Van
Et Entegre Tesisleri ve Et Balık
Kurumu Tesisleri'dir. Van Et
çağdaş gelişme hızıyla bugün
Türkiye'nin alanında en büyük 3.
kuruluşudur. Ürünleri yurt
çapında ve Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti'nde satılmaktadır.
1999 yılında 8044 ton sucuk,
salam ve sosis üretimi
yapılmıştır.
Yumurta üretimi: İlimizde
tavuk kesimhanesi yoktur. Tavuk
çiftliklerinde yıllık yumurta
üretimi 55.000.446 adetin
üzerindedir.
Bal üretimi: Çatak,
Bahçesaray, Gürpınar, Edremit
bal üretiminde önemli bir
potansiyele sahiptir. Bal
üretimi 250.000 ton
civarındadır.
Su Ürünleri: Van Gölü
kendisine has bir tür olan İnci
Kefali balığı ile il'in balık
ihtiyacını karşılamaktadır.
Avlanan balıklar çevre illere de
satılmaktadır. İnci Kefali
üretimi 12.312 tondur. İlimizde
3 alabalık üretme çiftliği
bulunmaktadır. Ayrıca çay ve
dereler ile göletlerde balık
avlanmaktadır. Toplam alabalık
üretimi 33,5 tondur.
Vanlı Balıkçılar
Orman Alanı: Van Merkez,
Çatak, Gevaş ilçelerinde Orman
İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır.
Orman alanı 26.294 hektar olup,
24.000 hektarı bozuktur.
EĞİTİM
Van'ın en büyük eğitim
kurumu Ulu Önder Mustafa Kemal
Atatürk'ün vasiyeti sonucunda
1982 yılında kurulan Van Yüzüncü
Yıl Üniversitesi'dir. İlimizde
Anaokulu 2, YİBO 13, ilköğretim
okulu 772, derslik 2222,
öğretmen 5471, ÖĞRENCİ SAYISI;
lise: 12.397, ilköğretim:
142.524, okuryazar oranı %80,
özel dershane 6, bilgisayar
kursu 3, yabancı dil kursu 1,
yaygın eğitim kurumu 12'dir.
İlimizde gerek ilköğretim
seviyesinde gerekse
yükseköğrenim seviyesinde
öğrenim gören kız ve erkek
öğrencilere yurt imkanı
sağlanmaktadır. Valilik
tarafından 210 kişilik 2 yeni
yurt yapımı çalışmaları
sürmektedir.
SAĞLIK
Van Valisi Durmuş KOÇ
aşı kampanyasını
başlatırken. İlimizde toplam
48 adet sağlık ocağı ile temel
sağlık hizmetleri, 5 hastahanede
ise yataklı tedavi hizmeti
verilmektedir. Hastaneler;
Yüksek İhtisas Tıp Fakültesi
Araştırma, Devlet, Askeri, Doğum
ve Sosyal Sigortalar Kurumu
Hastaneleri'dir. İl genelinde
toplam 57 eczane bulunmaktadır.
231.728 vaatandaşımız
yeşilkarttan faydalanmaktadır.
SOSYAL HİZMETLER
Sosyal Hizmetler İl
Müdürlüğü ve Sosyal Yardımlaşma
ve Dayanışma Vakfı tarafından
yürütülmektedir. Vakıf
tarafından Mart 2000 itibariyle
muhtaç vatandaşlarımıza puanlama
yoluyla sarıkart verilerek
yatak, barınma, gıda, sağlık,
öğrenci yardımı, nakdi yardım
3997 kişiye ulaştırılmış,
yaklaşık 400 milyar harcama
yapılmıştır. 1 kız yetiştirme
yurdu, 1 çocuk yuvası
bulunmaktadır. Yaşlı, kimsesiz,
fakir, bakıma muhtaç, eğitime
desteğe ihtiyacı olanlara ayni
ve nakdi yardımların yanı sıra,
sağlık yardımı yapılmaktadır.
SYDV Rehebilitasyon Merkezi
inşası devam etmektedir.
SPOR
Çim saha, Işıklandırma,
Kapalıspor Salonları, Tenis
Kordtları, Gençlik Merkezi,
Kayak Tesisleri bulunan Van'da
kış, su, salon, açık hava
sporları yapılabilmektedir.
Genelde başarılı sporcular;
kayak, futbol, atletizm,
teekwando, judo, satranç, boks,
bisiklet, hentbol, veloybal,
basketbol gibi branşlardadır.
Van'ın sporda en önemli kulübü
Vanspor A.Ş.'dir. Mavi-beyaz
renkleriyle 1. Lig'te mücadele
eden Vanspor 1974 yılında
kurulmuştur. Van Gölü'nün mavisi
ile Van Kedisi'nin beyazını
alarak mavi-beyaz olmuştur.
Amblemi Kedi ve Göl'dür. Van'da
30'u aşkın amatör spor kulübü
bulunmaktadır.